In deze blog vertelt Eileen Ruiter over haar werkzaamheden als Projectcoördinator Detentie bij Humanitas.

28 januari 2020

Humanitas? Ik hoor je denken: Daar heb ik wel eens van gehoord, maar wat doen zij ook alweer? Humanitas Een Nieuwe Start is een vrijwilligersproject waar elke Amsterdammer die met politie en/of justitie in aanraking is gekomen ondersteuning kan krijgen bij re-integratie. Ze kunnen terecht voor vragen over praktische zaken zoals wonen, inkomen, zorg en schulden of voor een luisterend oor. We bezoeken mensen tijdens detentie of ze zoeken ons na detentie op. Andere ‘deelnemers’ zijn taakgestraften of familie. Er is één uitzonderlijke deelnemer: onze gedetineerde collega die een re-integratieplaats invult. Een re-integratieplaats bij Humanitas is op vrijwillige basis, dus iemand wordt niet betaald. Wel krijgt deze collega één op één begeleiding van mij als coördinator. En daar kom ik als criminoloog om de hoek kijken.

Tijdens mijn master Opsporingscriminologie wilde ik vrijwilligerswerk doen met zichtbare impact voor de ander en uitdaging voor mijzelf. Ik kwam uit bij Humanitas Een Nieuwe Start: mensen ondersteunen die door hun contact met justitie een hoofd vol zorgen hebben en daar even niet alleen uit komen. Ik heb veel plezier beleefd aan het motiveren, ‘empoweren’ en helpen van verschillende deelnemers. De doelgroep is er in alle soorten en maten: van Top 600-gozers met een grote bek tot oude mensen met veel verdriet. Toen de vacature van projectcoördinator vrij kwam, werd mij gevraagd om te solliciteren. Onze vrijwilligers, deelnemers, stagiaires, mijn collega Mathilde en ik werken nu samen aan het vergroten van de zelfredzaamheid van onze deelnemers, zodat ze straks zelf de regie over hun leven kunnen nemen. Wat telkens weer blijkt: alles wat je aandacht geeft, groeit.

Op 15 januari 2019 ontving de Tweede Kamer een wetsvoorstel over detentiefasering en voorwaardelijke invrijheidsstelling (v.i.). De huidige termijn van een v.i.-periode is doorgaans twee derde deel van iemands straf. Dat moet maximaal 2 jaar worden. Ook wordt v.i. niet meer opgelegd door de rechter, maar door het OM. Deze persoonsgerichte aanpak benadrukt iemands eigen verantwoordelijkheid en goed gedrag. Nog voor het wetsvoorstel officieel was ingediend, stuurden de Raad van State, de Raad voor de Rechtspraak en de Nederlandse Orde van Advocaten dringende adviesbrieven over de wetswijziging, omdat er vergaande consequenties hangen aan deze wetswijziging.¹

In de praktijk vervangen de Beperkt Beveiligde Afdeling (BBA) en kortere v.i. het gestapelde BBI, ZBBI en een derde v.i. Die versimpeling klinkt op zich nog niet zo slecht. Daarom vroeg ik mijn gedetineerde collega wat de wetswijziging voor langgestraften betekent:

“Voor langgestraften die pas kort vast zitten, betekent dit wetsvoorstel dat zij netto veel langer vastzitten dan waar ze bij het begin van hun straf op rekenden. Ook de rechter heeft iemand gestraft volgens de oude regeling en heeft daarbij rekening gehouden met de nettostraf van ongeveer twee derde bij ‘goed gedrag’. Ik denk daarom dat rechters straks ook bruto al lagere straffen uit gaan delen om die kortere v.i. te compenseren. Leg dat een slachtoffer maar eens uit.

Het maximum van een v.i. van 2 jaar betekent dat het voor een langgestrafte (6+ jaar) niet meer de moeite waard is om überhaupt te gaan faseren. De moeite die je moet doen haalt het niet bij die korte periode met iets meer vrijheden. Plus: v.i. is een gunst. Heb jij ooit gehoord dat het OM een gunst verleende? Wij gaan er als gedetineerden niet vanuit dat je iets krijgt van het OM. Nooit niet. Ook krijg je pas aan het einde van je straf te horen of je je v.i. krijgt. Het kan dus dat je jarenlang je best doet, dan de verkeerde officier krijgt en dan alsnog je v.i. moet uitzitten. Zo’n lange straf uitzitten is al een uitdaging op zich. Dus om het draaglijker te maken zou ik persoonlijk ervoor kiezen om mijn hele brutostraf uit te zitten in plaats van jarenlang op eierschalen te lopen.

Nu heb ik ervoor gekozen om wel mee te werken waardoor ik gedwongen werd om aan mezelf te werken. Ik deed dit omdat ik een derde v.i. en 18 maanden fasering heb te winnen. Tijdens mijn fasering had ik een dagbesteding nodig om naar buiten te mogen, dus dacht ik: als ik toch een dagbesteding moet regelen, laat ik dan maar eentje nemen waar ik echt wat aan heb. Zodoende ben ik bij Humanitas terecht gekomen. Ik had nooit verwacht dat ik hulp nodig zou hebben met mijn internetbankieren en treinkaartje, laat staan bij mijn persoonlijke ontwikkeling. Al wil ik het niet toegeven, de verplichting om aan mezelf te werken was het eerste vallende dominosteentje om echt door te pakken. Ik kwam bij Humanitas om de overgang tussen 8,5 jaar detentie naar de drukke buitenwereld wat makkelijker te maken. Uiteindelijk is het niet alleen een overgang van binnen naar buiten geweest, maar een overgang van de ouwe ik naar de nieuwe."

 

¹Adviesbrief aan de minister voor Rechtsbescherming. Raad voor de Rechtspraak, 13 juni 2018; Adviesbrief consultatie wetsvoorstel detentiefasering en voorwaardelijke invrijheidsstelling. Nederlandse Orde van Advocaten, 11 juni 2018; Adviesbrief wijziging van de regelingen inzake detentiefasering en voorwaardelijke invrijheidstelling. Raad van State, 10 oktober 2018

©2015-2020 Het CNN - Info@hetcnn.nl

Log in with your credentials

Forgot your details?